{"id":139,"date":"2026-05-19T10:31:12","date_gmt":"2026-05-19T14:31:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.upr.edu\/revista\/?page_id=139"},"modified":"2026-08-05T13:48:19","modified_gmt":"2026-08-05T17:48:19","slug":"expansion-de-investigacion-innovacion-y-propiedad-intelectual","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/en\/expansion-de-investigacion-innovacion-y-propiedad-intelectual\/","title":{"rendered":"Expansi\u00f3n de investigaci\u00f3n, innovaci\u00f3n y propiedad intelectual"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\" id=\"wpb-content-root\"><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:0px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><div class=\"vc_row wpb_row vc_row-fluid\"><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container vc_col-sm-12\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div>\n\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background hundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:4rem;--awb-padding-right:0px;--awb-padding-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"width:104% !important;max-width:104% !important;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:33.333333333333%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:5.76%;--awb-spacing-left-medium:5.76%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\"fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none fusion-animated\" data-animationtype=\"slideInLeft\" data-animationduration=\"0.5\" data-animationoffset=\"top-into-view\"><img decoding=\"async\" width=\"1651\" height=\"631\" title=\"Pilar 3\" src=\"https:\/\/www.upr.edu\/revista\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Pilar-3.png\" alt class=\"img-responsive wp-image-141\" srcset=\"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Pilar-3-200x76.png 200w, https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Pilar-3-400x153.png 400w, https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Pilar-3-600x229.png 600w, https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Pilar-3-800x306.png 800w, https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Pilar-3-1200x459.png 1200w, https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Pilar-3.png 1651w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_3_5 3_5 fusion-flex-column\" style=\"--awb-padding-right-small:1rem;--awb-padding-left-small:1rem;--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:60%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:3.2%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:3.2%;--awb-width-medium:60%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:3.2%;--awb-spacing-left-medium:3.2%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2 fusion-animated\" data-animationtype=\"slideInRight\" data-animationduration=\"0.5\" data-animationdelay=\"0.5\" data-animationoffset=\"top-into-view\"><div class=\"pilar-titulo\"><span class=\"pilar-highlight\">Pilar 3:<\/span> Expansi\u00f3n de investigaci\u00f3n, innovaci\u00f3n y propiedad intelectual<\/div>\n<\/div><div class=\"fusion-builder-row fusion-builder-row-inner fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"--awb-min-height:undefined;--awb-min-height-medium:undefined;--awb-min-height-small:undefined;--awb-flex-grow:undefined;--awb-flex-grow-medium:undefined;--awb-flex-grow-small:undefined;--awb-flex-shrink:undefined;--awb-flex-shrink-medium:undefined;--awb-flex-shrink-small:undefined;width:104% !important;max-width:104% !important;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column_inner fusion-builder-nested-column-0 fusion_builder_column_inner_2_3 2_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:66.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.88%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.88%;--awb-width-medium:66.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:2.88%;--awb-spacing-left-medium:2.88%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element\" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\"fusion-imageframe imageframe-none imageframe-2 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"989\" height=\"540\" alt=\"Captura de pantalla del sitio web del Ecosistema de Inteligencia Artificial de Puerto Rico, mostrando datos y recursos relacionados con iniciativas de inteligencia artificial en Puerto Rico.\" title=\"Captura de pantalla del sitio web del Ecosistema de Inteligencia Artificial de Puerto Rico, mostrando datos y recursos relacionados con iniciativas de inteligencia artificial en Puerto Rico.\" src=\"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Fotos-pilares-03.png\" class=\"img-responsive wp-image-208\" srcset=\"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Fotos-pilares-03-200x109.png 200w, https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Fotos-pilares-03-400x218.png 400w, https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Fotos-pilares-03-600x328.png 600w, https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Fotos-pilares-03-800x437.png 800w, https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/wp-content\/uploads\/sites\/145\/2026\/05\/Fotos-pilares-03.png 989w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 800px\" \/><\/span><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-3\"><p>Captura de pantalla del sitio web del Ecosistema de Inteligencia Artificial de Puerto Rico, mostrando datos y recursos relacionados con iniciativas de inteligencia artificial en la isla. <br \/>Foto: Suministrada<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column_inner fusion-builder-nested-column-1 fusion_builder_column_inner_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:33.333333333333%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:5.76%;--awb-spacing-left-medium:5.76%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-4 fusion-animated\" data-animationtype=\"slideInRight\" data-animationduration=\"0.5\" data-animationdelay=\"0.5\" data-animationoffset=\"top-into-view\"><ul>\n<li>\n<h4>Activamos el ecosistema institucional de inteligencia artificial integrando m\u00e1s de 124 especialistas, 70 cursos, 34 iniciativas de investigaci\u00f3n y 28 proyectos con financiamiento del <em>National Institutes of Health (NIH)<\/em> y del <em>National Science Foundation (NSF). <\/em>Visita el sitio web: <a href=\"https:\/\/www.upr.edu\/ecosistemaia\/\">https:\/\/www.upr.edu\/ecosistemaia\/<\/a><\/h4>\n<\/li>\n<li>\n<h4>Alcanzamos m\u00e1s de $45 millones en propuestas federales sometidas y aprobadas durante el a\u00f1o fiscal 2025-2026, fortaleciendo la competitividad institucional para la obtenci\u00f3n de fondos externos.<\/h4>\n<\/li>\n<li>\n<h4>Desarrollamos y fortalecimos pol\u00edticas institucionales de cumplimiento, integridad en la investigaci\u00f3n y propiedad intelectual, incluyendo el nombramiento de la directora de la Oficina de Propiedad Intelectual y Transferencia de Tecnolog\u00edas.<\/h4>\n<\/li>\n<li>\n<h4>Participamos en proyectos cient\u00edficos estrat\u00e9gicos vinculados al <em>National Aeronautics and Space Administration (NASA)<\/em>, NIH y tecnolog\u00edas emergentes.<\/h4>\n<\/li>\n<li>\n<h4>Dise\u00f1amos la propuesta <em>NSF TechAccess<\/em> para establecer el Hub de Coordinaci\u00f3n de Inteligencia Artificial para Puerto Rico, con una solicitud de $3 millones y una alianza de ocho organizaciones estrat\u00e9gicas.<\/h4>\n<\/li>\n<li>\n<h4>Gestionamos la integraci\u00f3n al ecosistema <em>Google AI for Education<\/em>, ampliando las capacidades institucionales en inteligencia artificial aplicada a la ense\u00f1anza.<\/h4>\n<\/li>\n<li>\n<h4>Fortalecimos la gesti\u00f3n de propiedad intelectual mediante la centralizaci\u00f3n del inventario institucional de patentes y marcas.<\/h4>\n<\/li>\n<li>\n<h4>Protegimos los activos intelectuales institucionales fortaleciendo los procesos de comercializaci\u00f3n, gobernanza y transferencia tecnol\u00f3gica.<\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:33.333333333333%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:5.76%;--awb-spacing-left-medium:5.76%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-4 fusion_builder_column_1_6 1_6 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:16.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:11.52%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:11.52%;--awb-width-medium:16.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:11.52%;--awb-spacing-left-medium:11.52%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div ><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-default fusion-button-default button-1 fusion-button-default-span fusion-button-default-type\" style=\"--awb-margin-top:0px;\" target=\"_self\" href=\"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/en\/diversificacion-de-modalidades-y-oferta-academica\/\"><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">Pilar 2<\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-5 fusion_builder_column_1_6 1_6 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:16.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:11.52%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:11.52%;--awb-width-medium:16.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:11.52%;--awb-spacing-left-medium:11.52%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div style=\"text-align:center;\"><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-default fusion-button-default button-2 fusion-button-default-span fusion-button-default-type\" style=\"--awb-margin-top:0px;\" target=\"_self\" href=\"\/en\/\"><i class=\"fa-home fas awb-button__icon awb-button__icon--default button-icon-left\" aria-hidden=\"true\"><\/i><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">Regresar<\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-6 fusion_builder_column_1_6 1_6 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:16.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:11.52%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:11.52%;--awb-width-medium:16.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:11.52%;--awb-spacing-left-medium:11.52%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div style=\"text-align:right;\"><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-default fusion-button-default button-3 fusion-button-default-span fusion-button-default-type\" style=\"--awb-margin-top:0px;\" target=\"_self\" href=\"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/en\/diversificacion-de-ingresos-y-sostenibilidad-financiera\/\"><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">Pilar 4<\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-7 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pilar 3: Expansi\u00f3n de investigaci\u00f3n, innovaci\u00f3n y propiedad intelectual Captura  [...]","protected":false},"author":237,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"100-width.php","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"class_list":["post-139","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/237"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=139"}],"version-history":[{"count":27,"href":"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":443,"href":"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/139\/revisions\/443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transformacionenmarcha.upr.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}